عبيد الله بن عبد الله ابن خرداذبه ( مترجم : سعيد خاكرند )
10
المسالك و الممالك ( فارسى )
يكى از طسوجهاى بغداد مىباشد . ( 33 ) - جبل : بين نعمانيه و واسط در بخش شرقى ؛ شهرى بود اما اينك روستائى بزرگ است . ( 34 ) - تامرا : طسوجى از سواد عراق در بخش شرقى و داراى رودى پر آب ؛ تامرا و ديالى نام يك رودخانه است . ( 35 ) - اربل : دژى مستحكم و شهرى بزرگ در زمينى وسيع . دژ آن داراى خندقى عميق و شهرى است كه ويژگيهايش به قريه شباهت دارد . و اكثر شهروندانش كرد هستند كه عرب شدهاند ، و فاصلهاش تا بغداد هفت روز راه است . ( 36 ) - خانقين : شهركى از نواحى سواد بر سر راه همدان و بغداد ؛ فاصلهاش تا قصرشيرين شش فرسخ است . خانقين داراى چشمه نفت بزرگى است با سودى سرشار ، و همچنين پل عظيمى در آن شهر وجود دارد . ( 37 ) - شاذهرمز : كورهاى از نواحى بغداد است و آغازش از سامرا ، و داراى هفت طسوج مىباشد . ( 38 ) - بزرجسابور : از طسوجهاى بغداد و حد بالاى بغداد علث نزديك حربى از شرق دجله است . ( 39 ) - نهر بوق : طسوجى از سواد بغداد نزديك كلواذ است . ( 40 ) - كلواذى : طسوجى نزديك شهر بغداد و ناحيهاى است در سمت شرقى آن شهر . در حال حاضر ويران و تنها آثارش موجود است و فاصلهاش تا بغداد يك فرسخ مىباشد . ( 41 ) - نهربين : طسوجى از سواد عراق و متصل به نهربوق است . ( 42 ) - جازر : قريهاى از نواحى نهروان ، از بخشهاى بغداد و نزديك مدائن است . ( 43 ) - مدينة العتيقه : قديمىترين شهر مدائن كه توسط اردشير بن بابك بنا شده است . ( 44 ) ، ( 45 ) - راذان : راذان اسفل و راذان اعلى دو كوره از سواد بغداد كه قريههاى زيادى را شامل مىشوند . ( 46 ) - شاذقباذ : كورهاى در شرق بغداد كه شامل هشت طسوج است . ( 47 ) - رستقباذ : طسوجى از طسوجهاى كوفه كه در بخش شرقى استان شاذقباذ واقع است . ( 48 ) - مهروذ : از طسوجهاى سواد بغداد در بخش شرقى استان شاذقباذ . داراى رودخانهاى است كه در كنار آن قريههاى راه خراسان قرار دارند . ( 49 ) - سلسل : طسوجى در سواد عراق . داراى رودى است كه به طسوج ميان راه خراسان در بخش شرقى استان شاذقباذ افزوده مىشود . ( 50 ) - جلولاء : طسوجى از طسوجهاى سواد در مسير خراسان و فاصلهاش تا خانقين هفت فرسخ است . در اين منطقه نبرد مسلمانان با ايرانيان در سال 16 هجرى اتفاق افتاد . ( 51 ) - جللتا : قريهاى مشهور از قريههاى نهروان است .